سەرکردە برستی لە نەبوونی گەشەسەندنی دەروونی

 

#ریبەر_پرستی_نەبوونی_زانستی_و_دواکووتویی_زهنیەتیە

سەرکردە برستی لە نەبوونی گەشەسەندنی دەروونی
پئەم بابەتە ئاماژە بە بابەتێکی قووڵی دەروونناسی کۆمەڵایەتی و سیاسی دەکات. لە شیکاری دەروونیدا، "سەرکردایەتی" یان بوون بە شوێنکەوتوویەکی پاک زۆرجار وەک دیاردەیەکی ئاڵۆز دەکۆڵرێتەوە کە دەتوانرێت پەیوەست بێت بە ئاستە جیاوازەکانی کەم گەشەسەندنی کەسی و دەروونییەوە. ئەم دیاردەیە لە وڵاتانی ئیسلامی لە ڕێگەی شۆردنی مێشکی منداڵانەوە بەردەوامە و 90%ی موسڵمانان لە دیلێتی کۆیلایەتی دەروونیدان

 

.
عەقڵ لە دیلێتی عەقڵی کۆیلایەتی سەرکردایەتیدا دەرزی پڕوپاگەندەی سەرکردایەتی هەمان ڕۆشتنە بە ڕێگای بوون بە مەڕ

.
لێرەدا چەند بۆچوونێکی سەرەکی لەسەر پەیوەندی نێوان سەرکردایەتی و گەشەسەندنی دەروونی/دەروونی دەخەینەڕوو:
دەرەکیکردنی بیرکردنەوەی ڕەخنەیی: لە تیۆرییە دەروونییەکانی وەک تیۆری ئێریچ فرۆم لە کتێبی “هەڵهاتن لە ئازادی”دا، خواستی تەسلیمبوون بە دەسەڵاتێکی باڵاتر (سەرکردە) وەک ڕێگەیەک بۆ ڕزگاربوون لە بەرپرسیارێتی قورسی ئازادی و بڕیاردانی تاکەکەسی شیکاری دەکرێت. لەم ڕوانگەیەوە، کەسێکی تەواو پێگەیشتوو پێی باشترە بڕیارەکان لەسەر بنەمای "عەقڵانییەتی خۆسەنتەر" بدات نەک بە کوێرانە شوێنپێی بکەوێت.
پێویستی بە ئاسایش و دڵنیایی: ڕەنگە ئەو عەقڵە ناپێگەیشتوانەی کە هەست بە نائەمنی دەکەن لە بەرامبەر ناڕوونی و ئاڵۆزی جیهاندا، بەرەو سەرکردایەتی کوێر ڕابکێشرێن. هەروەها ئەم سەرکردانە بە پێدانی وەڵامی سادە و یەکلاکەرەوە بۆ پرسیارە سەختەکان، تەکنیکەکان لە ڕەفتارە مەڕئاساییەکانی سەرکردەپەرستان فێردەبن و دۆخەکە دەقۆزنەوە، هەندێک چەکدار دەکەن و هەندێکیان وەک میسیۆنەر هەڵدەبژێرن کە لە بنەڕەتدا دەست دەکەن بە کۆیلەکردنی خەڵکی دەوروبەریان لە ڕووی دەروونییەوە، بۆشایی ئەمنیی عەقڵی ناپێگەیشتوو پڕدەکەنەوە.
ناسنامەی بەکۆمەڵ لەبری تاکایەتی: لە قۆناغە سەرەتاییەکانی گەشەسەندنی دەروونیدا تاکایەتی هێشتا بە تەواوی پێک نەهاتووە. لەم حاڵەتەدا کەسەکە بەدوای ناسنامەی خۆیدا دەگەڕێت لە تێکەڵبوون لەگەڵ کۆیەکی گەورەتر (وەک مەزهەبێک یان بزووتنەوەیەکی سیاسی کە تاکێک سەرکردایەتی دەکات). گەشەکردنی دەروونی بەزۆری لەگەڵ زیادبوونی "تاکایەتی" و توانای بەرەنگاربوونەوەی فشاری بەکۆمەڵدا دەبێت

 

.
کاریگەرییە کۆمەڵایەتی و ژینگەییەکان: هەندێک لە شرۆڤەکاران پێیان وایە کە پەرستنی سەرکردە هەمیشە نیشانەی "ناپێگەیشتنی دەروونی" بووە، بەڵام هەندێکجار دەرئەنجامی سیستەمی پەروەردەیی و پڕوپاگەندەی بەرفراوانە کە لە منداڵییەوە کاریگەرییان لەسەر مێشکی مرۆڤەکان هەیە. بەڵام زاڵبوون بەسەر ئەم ئیندۆکترینیانەدا بۆ خۆی نیشانەی پێگەیشتن و گەشەکردنی دەروونییە.
لە کۆتاییدا زۆرێک لە بیرمەندان پێیان وایە کە پێگەیشتنی دەروونی بەستراوەتەوە بە "بیرکردنەوەی ڕەخنەیی" و "پرسیارکردنەوە"؛ تایبەتمەندییەکان کە تەواو پێچەوانەی گوێڕایەڵی پاک و کولتوری کەسایەتی (سەرکردەپەرستی)ن.
سەرکردەپەرستی نیشانەی ناپێگەیشتنی دەروونییە") تێڕوانینێکی ڕەخنەگرانە و تا ڕادەیەک توند و تیژە بۆ ڕەفتاری کۆمەڵایەتی و سیاسی، بەڵام واقیعەکە لەم لێدوانە گشتییە ئاڵۆزترە.
لە زانستە کۆمەڵایەتییەکان و دەروونناسیدا دیاردەیەک هەیە کە پێی دەوترێت کولتوری کەسایەتی؛ واتە کاتێک سەرکردەیەک لە ڕادەبەدەر ئایدیاڵ دەکرێت، لە ڕادەبەدەر ڕیکلامی بۆ دەکرێت لەلایەن سەرکردەپەرستەکانەوە، کاریگەرییەکی زۆریان لەسەر مرۆڤە نەزانەکان دەبێت و خەڵک لەبری ئەوەی بە شێوەیەکی لۆژیکی ڕەخنەی لێبگرن، بە شێوەیەکی سۆزداری و بێ پرسیار بەدوایدا دەڕۆن. ئەم ڕەفتارە دەتوانێت لە هۆکاری جۆراوجۆرەوە بێت، "ناپێگەیشتنی دەروونی". بۆ نموونە

:
لە بنەڕەتدا سەرکردەپەرستی بریتییە لە ناپێگەیشتنی دەروونی و جیاکردنەوەی ڕەش و سپی و داننان بە واقیعەکانی دەسەڵات و توانای مرۆڤ.
بەدوای ناسنامە و سەر بە گروپێک
کاریگەری ڕیکلام و میدیا
نەبوونی ڕاهێنانی بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە
وە پەروەردەی هەڵە منداڵان دەتوانن لە تەمەنی گەورەییدا وابەستەی کەسێک بن یان کەسێک بکەنە نموونەی ڕەفتاری خۆیان و ئەمەش دەبێتە هەڵەیەکی مێژوویی.
لە لایەکی دیکەوە لە دەروونناسی کۆمەڵایەتیدا دەرکەوتووە کە تەنانەت کەسانی خوێندەواریش دەتوانن لە هەندێک بارودۆخدا بەرەو گوێڕایەڵی کوێرانە هەنگاو بنێن؛ ئەمەش بە سادەیی دەگەڕێتەوە بۆ "لاوازی دەروونی و گەشەنەکردن و دواکەوتوویی دەرونی تاکێک کە خوێندەوارە و بەدەست نەخۆشیی دەرونی سەرکردە پەرستیەوە دەناڵێنێت. ئەمەش لەخۆیدا پۆلێکی ترە، پێویستی بە شیکردنەوە و شیکردنەوەی ئەو ژینگەیە هەیە کە تاکەکەسی تێدا گەورە بووە و گەورە بووە".
بێگومان خاڵێکی گرنگ هەیە:
هەبوونی ڕێز یان متمانە بە سەرکردە دیسانەوە کەموکوڕییە لە مێشک و بێتوانایی لە شیکردنەوە و نەبوونی متمانە بەخۆبوونی تاک." یەکەمیان دەتوانرێت لەسەر بنەمای هەڵسەنگاندنی لۆژیکی بێت، دووەمیان بەزۆری بەبێ ڕەخنە و پرسیارکردنە.
ئەگەر بتەوێت دەتوانین لە نزیکەوە بکۆڵینەوە کە چ بارودۆخێک دەبێتە هۆی ئەوەی کۆمەڵگاکان زیاتر بەرەو سەرکردەپەرستی هەنگاو بنێن یان بە پێچەوانەوە بەرەو بیرکردنەوەی ڕەخنەیی هەنگاو بنێن. نەبوونی گەشەسەندنی دەروونی و نەتوانینی تێگەیشتن لە واقیعەکانی هەن.
نووسینی ساموێل کرماشانی

 Rêber-perestî nebûna pêşkeftina derûnî ye
Pirsa we balê dikişîne ser mijarek kûr di psîkolojiya civakî û siyasî de. Di analîza psîkolojîk de, "perestiya rêber" an jî şopînerek paqij pir caran wekî diyardeyek tevlihev tê lêkolîn kirin ku dikare bi astên cûda yên pêşkeftina kesane û derûnî ve girêdayî be. Ev diyarde li welatên Îslamî bi riya şuştina mêjiyê zarokan berdewam dike, û %90ê Misilmanan di dîlgirtina koletiya derûnî de ne.
Hiş di dîlgirtina koletiya derûnî ya rêber-perestiyê de Derzîkirina propagandayê ya rêber-perestiyê wekî çûna rêya bûyîna pez e.
Li vir çend nêrînên sereke li ser têkiliya di navbera rêber-perestiyê û pêşkeftina derûnî/psîkolojîk de hene:
Dervekirina ramana rexnegir: Di teoriyên psîkolojîk de wekî teoriya Erich Fromm di pirtûka "Reva ji Azadiyê" de, xwesteka teslîmbûna hêzek bilindtir (rêber) wekî rêyek ji bo revîna ji berpirsiyariya giran a azadî û biryardana takekesî tê analîz kirin. Ji vê perspektîfê, kesek bi tevahî gihîştî tercîh dike ku biryaran li ser bingeha "aqilmendiya xwe-navendî" bide ne ku bi korî bişopîne. Pêdiviya ewlehî û misogeriyê: Hişên negihîştî yên ku li hember nezelalî û tevliheviya cîhanê xwe ne ewle hîs dikin, dibe ku ber bi rêberiya kor ve werin kişandin. Bi dayîna bersivên hêsan û diyarker ji bo pirsên dijwar, ev rêber teknîkên ji tevgerên mîna miyên rêber-perestan jî fêr dibin û rewşê îstismar dikin, hin ji wan çekdar dikin û hinan wekî mîsyoner hildibijêrin ku di bingeh de dest bi koletiya derûnî ya mirovên li dora xwe dikin, valahiya ewlehiyê ya hişê negihîştî tijî dikin.

Nasnameya kolektîf li şûna takekesiyê: Di qonaxên destpêkê yên pêşkeftina psîkolojîk de, takekesiyê hîn bi tevahî nehatiye avakirin. Di vê rewşê de, kes nasnameya xwe di yekbûna bi tevahîyek mezintir re (wek mezheb an tevgerek siyasî ya ku ji hêla kesekî ve tê rêvebirin) digere. Pêşveçûna derûnî bi gelemperî bi zêdebûna "takekesiyê" û şiyana berxwedana li hember zexta kolektîf re tê.

Bandorên civakî û jîngehê: Hin analîst bawer dikin ku perestina rêber her gav nîşanek "negihîştina derûnî" bûye, lê carinan encama pergalên perwerdehî û propagandayê yên berfireh e ku ji zarokatiyê ve bandorê li hişê mirovan dike. Lêbelê, derbaskirina van îndoktrînasyonan bi xwe nîşanek gihîştin û pêşkeftina derûnî ye.
Di dawiyê de, gelek ramanwer bawer dikin ku gihîştina derûnî bi "ramankirina rexnegir" û "pirsyarkirinê" ve girêdayî ye; taybetmendiyên ku tam berevajî îtaeta saf û kulta kesayetiyê (perestina rêber) in. "Perestdana rêber nîşana negihîştina derûnî ye") nêrînek rexnegir û hinekî dijwar a tevgera civakî û siyasî ye, lê rastî ji vê gotina giştî tevlihevtir e.
Di zanistên civakî û psîkolojiyê de, diyardeyek heye ku jê re kulta kesayetiyê tê gotin; Ango, dema ku rêberek ji hêla perestvanên rêber ve zêde îdealîze dibe, zêde reklam tê kirin, ew ê bandorek mezin li ser mirovên nezan bikin, û mirov dê bi hestyarî û bê guman li dû wî biçin li şûna ku wî rexne bikin. Ev tevger dikare ji faktorên cûrbecûr were, "negihîştina derûnî". Mînakî:
Di bingeh de, perestdana rêber negihîştina derûnî ye, veqetandina reş û spî, û nenaskirina rastiyên hêz û şiyana mirovan.
Lêgerîna nasnameyê û aîdiyeta komekê
Bandora reklam û medyayê
Nebûna perwerdehiya ramana rexnegir
Û perwerdehiya xelet Zarok dikarin di mezinbûnê de bi kesekî ve girêdayî bibin an jî kesekî bikin prototîpa tevgerê ya xwe, û ev dibe xeletiyek dîrokî.
Ji hêla din ve, di psîkolojiya civakî de hatiye nîşandan ku tewra mirovên xwende jî, di hin rewşan de, dikarin ber bi guhdariya kor ve biçin; Ev tenê ji ber "qelsiya derûnî û nebûna" ye. pêşketin û paşketina derûnî ya kesekî ku xwende ye û ji nexweşiya derûnî ya perestina rêber dikişîne. Ev bi serê xwe kategoriyek din e, ku analîz û analîzkirina jîngeha ku tê de kes lê mezin bûye û mezin bûye hewce dike.
Bê guman, xalek girîng heye:
Hêzgirtin an baweriya bi rêberekî dîsa kêmasiyek di hiş de û nekarîna analîzkirinê û nebûna baweriya bi xwe ya kesane ye." Ya yekem dikare li ser nirxandina mantiqî be, ya duyemîn bi gelemperî bêyî rexne û pirsyarkirinê ye.
Heke hûn bixwazin, em dikarin ji nêz ve lêkolîn bikin ka çi şert û merc dibin sedema ku civak bêtir ber bi perestina rêber ve biçin an jî berevajî vê, ber bi ramana rexnegir ve biçin. Nebûna pêşketina derûnî û nekarîna têgihîştina rastiyên heyî.
Nivîskar: Samuel Kermashani

رهبر پرستی عدم تکامل ذهنی  است 
پرسش شما به یکی از مباحث عمیق در روان‌شناسی اجتماعی و سیاسی اشاره دارد. در تحلیل‌های روان‌شناختی، «رهبری‌پرستی» یا پیروِ محض بودن اغلب به عنوان پدیده‌ای پیچیده بررسی می‌شود که می‌تواند با سطوح مختلف  عدم رشد فردی و رشد ذهنی  مرتبط باشد. این پدیده در کشورهای اسلامی از راه شستشویی مغزی کودکان کماکان ادامه دارد و ۹۰% صد مسلمانان  ذهنشان در اسارت بردگی ذهنی قرار دارند.
ذهن در اسارت بردگی ذهنی رهبر پرستی تزریق تبلیغاتی رهبر پرستی همان رفتن بسبک گوسفند شدن است.
در اینجا چند دیدگاه اصلی درباره رابطه بین رهبری‌پرستی و تکامل ذهنی/روانی ارائه می‌شود:
برون‌سپاری تفکر نقادانه: در نظریه‌های روان‌شناسی مانند نظریه اریک فروم در کتاب «گریز از آزادی»، تمایل به تسلیم شدن در برابر یک قدرت برتر (رهبر) به عنوان راهی برای فرار از مسئولیتِ سنگینِ آزادی و تصمیم‌گیری فردی تحلیل می‌شود. از این منظر، فردی که به بلوغ فکری کامل رسیده است، ترجیح می‌دهد با تکیه بر «عقلانیت خودبنیاد» تصمیم بگیرد، نه با پیروی کورکورانه.
نیاز به امنیت و قطعیت: ذهن‌هایی تکامل نیافته  که در برابر ابهام و پیچیدگی‌های جهان احساس ناامنی می‌کنند، ممکن است به سمت رهبرپرستی کورکورانه جذب شوند. این رهبران با ارائه پاسخ‌های ساده و قاطع به پرسش‌های دشوار این افرادی که رهبر میشوند تکنیکهای نیز از رفتار گوسفندوار رهبر پرستان می آموزند و از وضعیت موجود سواستفاده میکنند و تعدادی نیز مسلح میکنند و تعدادی بعنوان مبلغ نیز انتخاب میکنند که در اصل شروع به بردگی ذهنی از افراد موجود در دور و بر ش دست  میزنند ، خلأ امنیتی ذهنِ نابالغ را پر می‌کنند.
هویت جمعی به جای فردیت: در مراحل ابتدایی رشد روانی، فردیت هنوز به طور کامل شکل نگرفته است. در این حالت، شخص هویت خود را در ذوب شدن در یک کل بزرگتر (مانند یک فرقه یا جریان سیاسی تحت رهبری یک فرد) جستجو می‌کند. تکامل ذهنی معمولاً با افزایش «فردیت» و توانایی ایستادگی در برابر فشار جمعی همراه است.
تاثیرات اجتماعی و محیطی: برخی تحلیلگران معتقدند رهبری‌پرستی همیشه نشان‌دهنده «عدم تکامل ذهنی» بوده، بلکه گاهی نتیجه‌ی سیستم‌های آموزشی و تبلیغاتی گسترده‌ای است که از کودکی بر ذهن افراد اثر می‌گذارند. با این حال، غلبه بر این القائات خود نشانه‌ای از بلوغ و تکامل ذهنی محسوب می‌شود.
در نهایت، بسیاری از اندیشمندان معتقدند بلوغ ذهنی با «تفکر نقادانه» و «پرسش‌گری» گره خورده است؛ ویژگی‌هایی که دقیقاً نقطه مقابلِ پیرو بودنِ محض و کیش شخصیت (رهبری‌پرستی) قرار دارند.
رهبری‌پرستی نشانهٔ  ازعدم تکامل ذهنی است») یک دیدگاه انتقادی و تا حدی تند دربارهٔ رفتارهای اجتماعی و سیاسیه، اما واقعیت پیچیده‌تر از این جملهٔ کلیه.
در علوم اجتماعی و روان‌شناسی، پدیده‌ای به نام cult of personality وجود داره؛ یعنی زمانی که یک رهبر بیش از حد ایده‌آل‌سازی می‌شه  توسط رهبرپرستان بیش از حد تبلیغ میشود  بر مردمان نادان تاثیر بسزای خواهند داشت و مردم به‌جای نقد منطقی، به شکل احساسی و بی‌چون‌وچرا ازش پیروی می‌کنن. این رفتار می‌تونه از عوامل مختلفی بیاد،  «عدم تکامل ذهنی». مثلاً:
در اصل رهبر پرستی  عدم تکامل ذهنیست  و جدا کردن سیاه و سفید و عدم تشخیص واقعیتهای موجود در قدر و توان بشری. 
هویت‌جویی و تعلق به یک گروه
تأثیر تبلیغات و رسانه‌ها
نبود آموزش تفکر انتقادی
و تربیت اشتباه کودکان میتواند در بزرگسالی وابسته به فردی بشوند و یا فردی اولگویی رفتاری خود قرار بدهند و این به اشتباه تاریخی تبدیل میشود.
از طرف دیگه، در روان‌شناسی اجتماعی نشون داده شده که حتی افراد تحصیل‌کرده هم ممکنه در شرایط خاص به سمت پیروی کورکورانه برن؛  این رو صرفاً به «ضعف ذهنی و عدم تکامل و کند ذهنی فردی میباشد تحصیل کرده است و به بیماری ذهنی رهبر پرستی مبتلا میشود این خودش یک مقوله ای دیگر است نیاز به تحلیل و تجزیه و محیطی که فرد در آن بزرگ شده و پرورش یافته میباشد.
البته یک نکته مهم هم هست:
داشتن احترام یا اعتماد به یک رهبر باز کمبودی در ذهن و عدم توانایی در تجزیه و تحلیل و عدم اعتماد بنفس فرد میباشد» اولی می‌تونه مبتنی بر ارزیابی منطقی باشه، دومی معمولاً بدون نقد و پرسشه.
اگر بخوای، می‌تونیم دقیق‌تر بررسی کنیم که چه شرایطی باعث می‌شه جوامع بیشتر به سمت رهبری‌پرستی برن یا برعکس، به سمت تفکر انتقادی حرکت کنن. عدم  تکامل ذهنی و ناتوانی در درک واقعیتهای وموجود.
با قلم ساموئیل کرماشانی 

 Leader-worship is a lack of mental development
Your question points to a deep topic in social and political psychology. In psychological analysis, “leadership worship” or being a pure follower is often examined as a complex phenomenon that can be associated with varying levels of personal and mental underdevelopment. This phenomenon continues in Islamic countries through the brainwashing of children, and 90% of Muslims are in the captivity of mental slavery.
The mind in the captivity of mental slavery of leader-worship The propaganda injection of leader-worship is the same as going the way of becoming a sheep.
Here are some main views on the relationship between leader-worship and mental/psychological development:
Externalization of critical thinking: In psychological theories such as Erich Fromm’s theory in the book “Escape from Freedom”, the desire to surrender to a higher power (the leader) is analyzed as a way to escape the heavy responsibility of freedom and individual decision-making. From this perspective, a fully mature person prefers to make decisions based on “self-centered rationality” rather than blindly following.
Need for security and certainty: Immature minds that feel insecure in the face of the ambiguity and complexity of the world may be drawn to blind leadership. By providing simple, definitive answers to difficult questions, these leaders also learn techniques from the sheeplike behavior of leader-worshippers and exploit the situation, arming some and selecting some as missionaries who essentially begin to mentally enslave the people around them, filling the security vacuum of the immature mind.
Collective identity instead of individuality: In the early stages of psychological development, individuality is not yet fully formed. In this case, the person seeks his or her identity in merging with a larger whole (such as a sect or political movement led by an individual). Mental development is usually accompanied by increased "individuality" and the ability to resist collective pressure.
Social and environmental influences: Some analysts believe that leader worship has always been a sign of "mental immaturity", but is sometimes the result of extensive educational and propaganda systems that influence people's minds from childhood. However, overcoming these indoctrinations is itself a sign of maturity and mental development.
Finally, many thinkers believe that mental maturity is tied to "critical thinking" and "questioning"; characteristics that are the exact opposite of pure obedience and the cult of personality (leader worship).
Leader worship is a sign of mental immaturity") is a critical and somewhat harsh view of social and political behavior, but the reality is more complex than this general statement.
In social sciences and psychology, there is a phenomenon called the cult of personality; That is, when a leader is over-idealized, over-advertised by leader-worshippers, they will have a great impact on ignorant people, and people will follow him emotionally and unquestioningly instead of logically criticizing him. This behavior can come from various factors, "mental immaturity". For example:
In essence, leader-worship is mental immaturity, separating black and white, and not recognizing the realities of human power and ability.
Seeking identity and belonging to a group
Influence of advertising and media
Lack of critical thinking training
And wrong upbringing Children can become dependent on someone in adulthood or make someone their behavioral prototype, and this becomes a historical mistake.
On the other hand, it has been shown in social psychology that even educated people may, in certain circumstances, move towards blind obedience; This is simply due to "mental weakness and lack of development and mental retardation of an individual who is educated and suffers from the mental illness of leader worship. This is another category in itself, requiring analysis and analysis of the environment in which the individual was raised and raised.
Of course, there is an important point:
Having respect or trust in a leader is again a deficiency in the mind and inability to analyze and lack of self-confidence of the individual." The first can be based on logical assessment, the second is usually without criticism and questioning.
If you want, we can examine more closely what conditions cause societies to move more towards leader worship or, conversely, move towards critical thinking. Mental lack of development and inability to understand existing realities.
Written by Samuel Kermashani