هۆکاری عەقڵیەتێکی گەندەڵ و چۆنیەتی گەشەکردنی لە حزبێکی سیاسیدا

 

#دەرونناسی_سیاسی_حیزبەکانی_کورد 

#دەرونناسی_کومەلایەتی

هۆکاری عەقڵیەتێکی گەندەڵ و چۆنیەتی گەشەکردنی لە حزبێکی سیاسیدا
عەقڵیەتی گەندەڵ (corrupt mentality) لە ناو حزبێکی سیاسیدا بە مانای ئەو شێوازە بیرکردنەوەیەیە کە بەرژەوەندی تایبەتی و دەسەڵات لەسەر بەرژەوەندی گشتی و یاسا پێش دەخات. ئەم عەقڵیەتە زۆرجار بە شێوەیەکی هێواش دروست دەبێت و گەشە دەکات، نەک بە یەکجار

 

.
بەشێکی زۆر لە حیزبەکانی ئێران زیاتر کەسایەتین نەک نەتەوەپەرست و نیشتمانپەروەر. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ سەرکردە نەرگسییەکان، کە نەرگسییەتەکەیان بەهۆی بێبەشییەکانی منداڵییەوەیە. ئەم سەرکردانە شێتانە نەرگسی دەبن و مێشکی ئەو کەسانە دەشۆن کە دەچنە ناو ئەو حزبانەوە.
چۆن دروست دەبێت؟
کەمبوونی شفافیەت (transparency)
کاتێک بڕیارەکان بە شێوەی نهێنی دەدرێن و ئەندامان ناتوانن چاودێری بکەن، دەرفەت بۆ گەندەڵی زیاد دەبێت.
دەسەڵاتی بێ سنوور
کاتێک چەند کەسێک یان سەرکردایەتییەک دەسەڵاتی زۆر بەدەست دەهێنێت بێ هیچ چاودێرییەک، ئەوا دەتوانێت بە ئاسانیدا بەکاربهێنێت بۆ بەرژەوەندی خۆی.
نەبوونی سیستەمی حسابدان (accountability)
ئەگەر کەسێک هەڵە بکات و هیچ لێپرسینەوەیەک نەبێت، ئەو هەڵەیە دەبێتە شتێکی ئاسایی.
فرهەنگی داخراو (closed culture)
کاتێک حزبێک ڕەخنە قبوڵ ناکات و تەنها پشتگیری لە ناو خۆیدا دەکات، ئەوا ڕەوشی گەندەڵی بەهێز دەبێت
پەیوەندییە تایبەتی و پارتی‌بازی (nepotism & favoritism)
دانانی هاوڕێ و خزمەکان لە شوێنە گرنگەکان، بەجێی شایستەیی.
ئامانجی دەسەڵات بەجێی خزمەت
کاتێک حزبەکە تەنها بۆ مانەوە لە دەسەڵات کار دەکات، نەک بۆ خزمەتکردنی کۆمەڵگە.
کاریگەرییەکان
لاوازی متمانەی خەڵک بە حزب
کەمبوونی دادپەروەری
درووستبوونی ناهەمواری لە کۆمەڵگەدا
دواکەوتنی گەشەپێدان
چۆن چارەسەر دەکرێت؟
زیادکردنی شفافیەت و ڕاگەیاندنی بڕیارەکان
دروستکردنی سیستەمی بەهێزی حسابدان
پشتگیری لە ڕەخنە و ڕاوبۆچوونی جیاواز
دانانی یاسا و رێسا سەخت بۆ دژە گەندەڵی
فێرکردنی ئەندامان بە بنەماکانی ئەخلاقی سیاسی
به شی دوهم
هۆکاری پاسیڤبوونی پارتێکی سیاسی بۆ هەڵەکانی سەرکردایەتییەکی ناکارامە و نەرگسی دەگەڕێتەوە.
ڕاستەوخۆ، ئەو قسەیە هەندێک بنچینەی زانستی و سیاسی هەیە. کاتێک سەرکردایەتییەک ناکام و نەرگسی بێت، دەتوانێت بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر چالاکی و پاسیڤبوونی پارتێک دابنێت. ئەمەش بە هەندێک هۆکار دەگەڕێتەوە:

1. بڕیارە تاکەکەسییەکان (Centralization of power)
سەرکردای نەرگسی زۆرجار هەموو بڕیارەکان لەدەستی خۆیدا کۆدەکاتەوە، بێ ئەوەی ڕاوێژکاری و بەشداریکردنی ئەندامان هەبێت. ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی ئەندامان هەست بە بێکاری و بێکاریگەری بکەن.

2. نەبوونی ڕەخنەگرتن (قبوڵنەکردنی ڕەخنە)
سەرکردایەتییەکی ناکارامە زۆرجار ڕەخنە و ڕاگەیاندنی جیاواز وەک هەڕەشە دەبینێت، نەک وەک دەرفەتێک بۆ باشترکردن. ئەمەش دەرگای گەشەپێدان دادەخات.

3. لەدەستدانی متمانە (Loss of trust)
ئەندامان و پشتیوانان کاتێک دەبینن سەرکردایەتی بە شێوەیەکی خۆپەرستانە کاردەکات، متمانەیان کەم دەبێت، و ئەمەش ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی پاسیڤبوون.

4. نەبوونی ستراتیژی ڕوون (Lack of clear strategy)
سەرکردای ناکام ناتوانێت ڕێگایەکی ڕوون و درێژخایەن دابنێت، بۆیە پارتەکە بێ ئاراستە دەبێت.

5. دابڕان لە خەڵک (Disconnection from the base)
نەرگسیزم زۆرجار وای لێدەکات سەرکردا خۆی لە خەڵک بەرزتر ببینێت، بەم شێوەیە پەیوەندییەکی ڕاستەقینە لەگەڵ بنەماکان دەبڕێت.
بۆ نموونە لایەنگرانی کاک عەبدوڵڵا موهتەدی لە لایەنگرانی حوسێن یەزدانپەنا ڕادیکاڵترن. حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لەم ڕووەوە تا ڕادەیەک نەرمترە، بەڵام بەشێک لە لایەنگرانی هێشتا ڕادیکاڵن و بەرامبەر ڕەخنەگران ڕەفتارێکی خراپ دەکەن. لە لایەکی تریشەوە بوختان و سوکایەتیکردن یەکێکە لەو وەڵامانەی ئەم کەسانە دەیدەن بە ڕەخنەگران.
کۆتایی:
پاسیڤبوونی پارتێکی سیاسی زۆرجار تەنها بە هۆی دۆخی دەرەکی نییە، بەڵکو زۆرجار لە ناوخۆدا، بە تایبەتی لە شێوازی سەرکردایەتییەوە سەرچاوە دەگرێت. سەرکردایەتییەکی باش دەبێت بتوانێت بەشداری، متمانە و ڕەخنە بپارێزێت، ئەگەرنا پارتەکە بەرەو سەستی و پاسیڤبوون دەچێت.
لە لایەن ساموئیل کرماشانی 

 Zîhniyeta gendel û çawaniya avakirina wê di partiyeke siyasî de
Zîhniyeta gendel di nav partiyeke siyasî de tê wateya şêwazekî hizirkirinê ku berjewendî û desthilatdariya taybet li ser berjewendiya giştî û qanûnê pêş dixe. Ev zîhniyet pir caran hêdî hêdî çêdibe û pêş dikeve, ne ku bi carekê ve.
Gelek partiyên Îranî ji neteweperestî û welatparêziyê bêtir kesane ne. Ev yek bi rêberên narsîsîst ve girêdayî ye, ku narsîsîzma wan ji ber dezavantajên zarokatiyê ye. Ev rêber bi awayekî dîn narsîsîst in û mejiyê kesên ku beşdarî wan partiyan dibin dişon.
Ew çawa çêdibe?
Nebûna şefafiyetê
Dema ku biryar bi dizî têne girtin û endam nikarin wan bişopînin, derfetên gendeliyê zêde dibin.
Desthilata bêsînor
Dema ku çend kes an rêberek bêyî çavdêriyek pir zêde desthilatdariyê bi dest dixin, ew dikarin bi hêsanî wê ji bo berjewendiya xwe bikar bînin.
Nebûna berpirsiyariyê
Ger kesek xeletiyek bike û berpirsiyarî tune be, ew xeletî dibe tiştekî asayî.
çanda girtî
Dema ku partîyek rexneyan qebûl nake û tenê di hundurê xwe de piştgirî dide wê, rewşa gendeliyê xurt dibe
Têkiliyên taybet û lîstikên partîyê (nepotîzm û alîgirî)
Danîna heval û xizmên li cihên girîng, li şûna lîyakatê.
Armanca desthilatdariyê ji xizmetê bêtir
Dema ku partî tenê ji bo mayîna li ser desthilatdariyê dixebite, ne ji bo xizmetkirina civakê.
bandor
Baweriya qels a mirovan bi partîyê
Nebûna edaletê
Afirandina bêserûberiyan di civakê de
Derengmayînên pêşketinê
Çawa tê dermankirin?
Zêdebûna şefafiyet û ragihandina biryaran
Avakirina pergalên hesabgiriyê yên xurt
Piştgiriya rexne û ramanên cûda
Sazkirina qanûn û rêziknameyên dijwar ên dijî gendeliyê
Fêrkirina prensîbên exlaqa siyasî ji endaman re
Beşa Duyem
Sedema pasîfbûna partiyek siyasî ji ber xeletiyên rêberiyek bêkêr û narsîsîst e.
Rasterast, ev yek hin bingehên zanistî û siyasî hene. Dema ku rêberiyek têk diçe û narsîsîst e, ew dikare rasterast bandorê li jêhatîbûn û pasîfbûna partiyek bike. Ev ji ber çend sedeman e:

1. Biryarên takekesî (Navendîkirina desthilatdariyê)
Serokekî narsîsîst pir caran hemû biryaran di destên xwe de kom dike, bêyî şêwir an beşdariya endaman. Ev dibe sedem ku endam bêkar û bêbandor hîs bikin.

2. Nebûna rexneyê (qebûlnekirina rexneyê)
Serokatiya nefonksiyonel pir caran rexne û daxuyaniyên cûda wekî gef dibîne, ne wekî derfetên ji bo başbûnê. Ev deriyê pêşkeftinê digire.

3. Windakirina baweriyê
Endam û alîgir dema ku dibînin ku rêberî bi awayekî xweperest tevdigere, baweriya wan kêm e, û ev rasterast dibe sedema pasîfbûnê.

4. Nebûna stratejiyeke zelal
Serokekî têkçûyî nikare rêyek zelal û demdirêj destnîşan bike, ji ber vê yekê partî bêrêber dibe.

5. Ji bingehê qutbûn
Narsîsîzm pir caran dibe sedem ku rêber xwe wekî ji gel bilindtir bibîne, bi vî rengî girêdana rastîn bi prensîban re qut dike.
Mînakî, alîgirên Birêz Abdullah Mohtadi ji yên Hossein Yazdanpana radîkaltir in. KDP di vî warî de hinekî nermtir e, lê hin alîgirên wê hîn jî radîkal in û li hember rexnegiran xirab tevdigerin. Ji aliyekî din ve, heqaret û îftira yek ji bersivên ku ev kes didin rexnegiran e.
qedandin:
Pasîfîbûna partiyek siyasî pir caran ne tenê ji ber şert û mercên derveyî ye, lê pir caran ji hundur ve jî çêdibe, nemaze ji şêwaza serokatiyê. Serokatiya baş divê bikaribe beşdarbûn, bawerî û rexneyê biparêze, wekî din partî dê qels û pasîf bibe.
Ji hêla Samuel Kermashani ve

מנטליות מושחתת וכיצד היא נוצרת במפלגה פוליטית
מנטליות מושחתת בתוך מפלגה פוליטית פירושה דרך חשיבה המקדמת אינטרסים פרטיים וכוח על פני האינטרס הציבורי והחוק. מנטליות זו נוצרת ומתפתחת לעתים קרובות לאט, ולא בבת אחת.
מפלגות איראניות רבות הן אישיות יותר מאשר לאומניות ופטריוטיות. הדבר מיוחס למנהיגים נרקיסיסטים, שהנרקיסיזם שלהם נובע מחסרונות בילדות. מנהיגים אלה נרקיסיסטים בצורה מטורפת ושוטפים את מוחותיהם של המצטרפים למפלגות אלה.
כיצד זה נוצר?
חוסר שקיפות
כאשר החלטות מתקבלות בסתר וחברים אינם יכולים לפקח עליהן, ההזדמנויות לשחיתות גוברות.
כוח בלתי מוגבל
כאשר מעט אנשים או הנהגה צוברים יותר מדי כוח ללא כל פיקוח, הם יכולים בקלות להשתמש בו לטובתם האישית.
חוסר אחריות
אם מישהו עושה טעות ואין אחריות, טעות זו הופכת לדבר שבשגרה.
תרבות סגורה
כאשר מפלגה אינה מקבלת ביקורת ותומכת בה רק בתוך עצמה, מצב השחיתות מתחזק.
יחסים פרטיים ומשחקי מפלגה (נפוטיזם והעדפה).
הצבת חברים וקרובי משפחה במקומות חשובים, במקום זכותם.
מטרת הכוח ולא השירות
כאשר המפלגה פועלת רק כדי להישאר בשלטון, לא כדי לשרת את החברה.
ההשפעות
אמון חלש של אנשים במפלגה
חוסר צדק
יצירת אי סדרים בחברה
עיכובים התפתחותיים
כיצד מטפלים בכך?
שקיפות מוגברת והכרזה על החלטות
בניית מערכות חשבונאיות חזקות
תמיכה בביקורות ודעות שונות
קביעת חוקים ותקנות נוקשים נגד שחיתות
לימוד עקרונות האתיקה הפוליטית לחברים
חלק שני
הסיבה לפסיביות של מפלגה פוליטית נובעת מטעויות של הנהגה חסרת יכולת ונרקיסיסטית.
באופן ישיר, יש לכך בסיס מדעי ופוליטי כלשהו. כאשר הנהגה כושלת ונרקיסיסטית, זה יכול להשפיע ישירות על הזריזות והפאסיביות של מפלגה. זה נובע מכמה סיבות:

1. החלטות אישיות (ריכוזיות כוח)
מנהיג נרקיסיסטי מרכז לעתים קרובות את כל ההחלטות בידיו, ללא התייעצות או קלט מחברים. זה גורם לחברים להרגיש מובטלים וחסרי יעילות.

2. חוסר ביקורת (אי קבלת ביקורת)
מנהיגות לקויה רואה לעתים קרובות ביקורת והכרזות שונות כאיומים, ולא כזדמנויות לשיפור. זה סוגר את הדלת להתפתחות.

3. אובדן אמון
חברים ותומכים חסרי ביטחון כשהם רואים את ההנהגה פועלת בצורה אנוכית, וזה מוביל ישירות לפסיביות.

4. חוסר אסטרטגיה ברורה
מנהיג כושל אינו יכול לקבוע דרך ברורה וארוכת טווח, ולכן המפלגה הופכת לחסרת כיוון.

5. ניתוק מהבסיס
נרקיסיזם מוביל לעתים קרובות את המנהיג לראות את עצמו כנעלה על העם, ובכך מנתק קשר אמיתי עם העקרונות.
לדוגמה, תומכיו של מר עבדאללה מוהטאדי רדיקלים יותר מאלה של חוסיין יזדנפאנה. ה-KDP מקלה מעט יותר בעניין זה, אך חלק מתומכיה עדיין רדיקלים ומתנהגים בצורה גרועה כלפי מבקרים. מצד שני, הוצאת דיבה ועלבונות הן אחת התגובות שאנשים אלה נותנים למבקרים.
סיום:
הפאסיביות של מפלגה פוליטית נובעת לעתים קרובות לא רק מנסיבות חיצוניות, אלא נובעת לעתים קרובות מבפנים, במיוחד מסגנון המנהיגות. מנהיגות טובה חייבת להיות מסוגלת לשמור על השתתפות, אמון וביקורת, אחרת המפלגה תהפוך לחלשה ופסיבית.
מאת שמואל קרמשאני

 Corrupt mentality and how it is formed in a political party
Corrupt mentality within a political party means a way of thinking that promotes private interests and power over the public interest and the law. This mentality often forms and develops slowly, rather than all at once.
Many Iranian parties are more personal than nationalist and patriotic. This is attributed to narcissistic leaders, whose narcissism is due to childhood disadvantages. These leaders are insanely narcissistic and brainwash those who join those parties.
How does it form?
Lack of transparency
When decisions are made in secret and members cannot monitor them, opportunities for corruption increase.
Unlimited power
When a few people or a leadership gain too much power without any oversight, they can easily use it for their own benefit.
Lack of accountability
If someone makes a mistake and there is no accountability, that mistake becomes commonplace.
closed culture
When a party does not accept criticism and only supports it within itself, the situation of corruption becomes strong
Private relationships and party games (nepotism & favoritism)
Putting friends and relatives in important places, instead of merit.
The goal of power rather than service
When the party works only to stay in power, not to serve society.
the effects
Weak people's trust in the party
Lack of justice
The creation of irregularities in society
Developmental delays
How is it treated?
Increased transparency and announcement of decisions
Build robust accounting systems
Support different criticisms and opinions
Establish tough anti-corruption laws and regulations
Teaching members the principles of political ethics
Part Two
The reason for the passivity of a political party is due to the mistakes of an incompetent and narcissistic leadership.
Directly, that has some scientific and political basis. When a leadership is failing and narcissistic, it can directly affect the agility and passivity of a party. This is due to some reasons:

1. Individual decisions (Centralization of power)
A narcissistic leader often concentrates all decisions in his or her hands, without consultation or input from members. This causes members to feel unemployed and ineffective.

2. Lack of criticism (not accepting criticism)
Dysfunctional leadership often views criticism and different announcements as threats, rather than opportunities for improvement. This closes the door to development.

3. Loss of trust
Members and supporters lack confidence when they see leadership acting in a selfish manner, and this leads directly to passivity.

4. Lack of clear strategy
A failed leader cannot set a clear, long-term path, so the party becomes directionless.

5. Disconnection from the base
Narcissism often leads the leader to see himself as superior to the people, thus cutting off a real connection with the principles.
For example, the supporters of Mr. Abdullah Mohtadi are more radical than those of Hossein Yazdanpana. The KDP is somewhat more lenient in this regard, but some of its supporters are still radical and behave badly towards critics. On the other hand, slander and insults are one of the responses these people give to critics.
finish:
The passivity of a political party is often not only due to external circumstances, but often stems internally, particularly from the style of leadership. Good leadership must be able to maintain participation, trust and criticism, otherwise the party will become weak and passive.
By Samuel Kermashani