چۆن سیخورەکان بناسین؟ دەرونناسی سیخورەکان و چونیەتی ناسینی سیخورەکان

 #دەرونناسی_سیخورناسی 

#کوردستان 

#پژاک 

چۆن سیخورەکان بناسین؟

دەرونناسی سیخورەکان و چونیەتی ناسینی سیخورەکان.

ئەو کەسانەی سیخوڕن هەوڵ دەدەن زۆر پرسیاری شەخسی بکەن، خەڵکی کوێیت، چەند منداڵت هەیە، چی دەکەیت، چالاکی ڕۆژانەت چییە؟
ئایا کاری سیاسی دەکەیت، پشتگیری کام لایەنی سیاسی دەکەیت؟ هەموویان خراپن. من بە شەخسییەت ڕقم لە هەموو کەسێکە. هەموویان درۆ دەکەن.
سەیری چاوی بەکرێگیراوان و سیخوڕەکان بکەن. سەرنجی ئەو شتانە دەدەیت کە لە چاوی کەسانی ئاساییدا نابینرێن، وەکو چاوتروکاندن، سەیرکردنی دەوروبەر، زۆر سوڕانەوە سەرت، سەیرکردنی چاوەکانت، سەیرکردنی دەموچاوت بۆ ئەوەی بیخاتە ناو مێشکی ئەوەوە و لەبیرنەکردنی دەموچاوت.
با هاوڕێ بین. با بەردەوام لە پەیوەندیدا بین. ژمارەی تەلەفۆنەکەم بنووسە. حەز دەکەم هاوڕێ بم..

خۆی وەک نەیارێک بۆ تۆ دەناسێنێت. گرنگی بەو قسانەی بدە. سیخوڕەکان سنوورێکیان هەیە کە ناتوانن بپەڕنەوە. سەرۆکی ڕێکخراوێکی سەربازییە کە ئێوە دژایەتی دەکەن. هەوڵی فریودانت دەدات...

.

سیخور (جاسوس یان خبرچین) ناسین کارێکی ئاسان نییە، چونکە زۆرجار هەوڵ دەدەن ئاسایی دیاربن. بەڵام هەندێک نیشانە هەن کە دەتوانن گومان دروست بکەن — نەک بەڵگەی دڵنیایی.
هەندێک نیشانەی گشتی:
زۆر پرسیاری ورد دەکات لەسەر ژیانی تایبەتی، کار، پەیوەندی یان بیرۆکەت.
هەوڵ دەدات زانیاری لە خەڵک وەرگرێت بەبێ ئەوەی خۆی زانیاری بدات.
قسەی هەموو لایەک دەکات و هەمووان پێی وا دەزانن “لەگەڵ ئێمەیە”.
زوو زانیارییە نهێنییەکان دەزانێت یان دەگوازنەوە.
هەندێک جار هەوڵ دەدات ملمێلانێ یان ناکۆکی نێوان خەڵک دروست بکات.
هەست دەکەیت قسەکانت دەگات بە کەسانی تر بە شێوەیەک کە تۆ نەوتوویت.
بەردەوام دەیەوێت بزانێت “کێ چی دەڵێت” یان “کێ لەگەڵ کێیە”.
بەڵام گرنگە:
نابێت تەنها بە گومان کەس تاوانبار بکرێت.
هەندێک کەس تەنها کنجکاون یان قسەخۆشن.
تۆمەتبارکردنی کەسێک بە سیخوری بەبێ بەڵگە دەتوانێت زیانی زۆر هەبێت.
ئەگەر مەبەستت سیخوری لە بواری سیاسی، ئاسایشی، یان کۆمەڵایەتییە، دەتوانم زیاتر ڕوونبکەمەوە کە چۆن کاردەکەن و چ شێوازێک بەکاردەهێنن

سیخور (جاسوس یان خائین) لە هەموو کەسێکدا بە هەمان شێوە نییە، بەڵام زۆرجار هەندێک هەلسوکەوتی هاوبەش هەیە کە دەکرێت گومان دروست بکات. ئەمانە تەنها نیشانەن، نە بەڵگەی دڵنیایی:
زۆر پرسیاری تایبەت دەکات بێ هۆی ئاشکرا.
هەوڵ دەدات نهێنی و زانیاری هەستیار کۆ بکات.
قسەی جیاواز بۆ هەر کەسێک دەگوازێتەوە.
زوو متمانەی خەڵک بەدەست دەهێنێت.
زۆرجار لە دوو ڕوو یان دوو گرووپدا کار دەکات.
هەوڵ دەدات ناکۆکی و گومان لەنێوان خەڵک دروست بکات.
لە کاتی پرسیارکردنی ڕاستەوخۆ، وەڵامی ناڕوون یان گۆڕاو دەدات.
بە شێوەیەکی نائاسایی زانیارییەکانی خەڵکی تر دەزانێت.
بەڵام گرنگە بزانیت کە:
هیچ کەسێک تەنها بە هۆی هەندێک هەلسوکەوت ناو بدرێت بە “سیخور”.
هەندێک لەم نیشانانە لە کەسانی ئاسایی یان کەسانی شەرمەزار/نیگەرانداریشدا هەبن.
باشترین ڕێگا بریتییە لە بەڵگە و هۆکاری ڕوون، نە تەنها گومان.

سیخورناسی لە ریگای دەرونناسیەوە....(Psychological Espionage) یان سیخوڕی لەڕێگەی دەروونناسییەوە، بریتییە لە بەکارهێنانی تیۆری و تەکنیکە دەروونییەکان بۆ کۆکردنەوەی زانیاری، کارتێکردن لەسەر مرۆڤەکان، یان پاراستنی ئاساییش.
لەم جۆرە سیخوڕییەدا، لەجیاتی بەکارهێنانی چەکی تەکنەلۆژی، دەروونی مرۆڤ و لاوازییەکانی دەکرێنە ئامانج.
تەکنیکە سەرەکییەکانی سیخوڕی دەروونی
دەزگا هەواڵگرییەکان چەندین ڕێگەی دەروونی بەکاردەهێنن بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانیان:
ئەندازیاری کۆمەڵایەتی (Social Engineering): خەڵەتاندنی کەسەکان لەڕێگەی دروستکردنی متمانەی ساختەوە بۆ ئەوەی زانیاری نهێنی بدەن بە دەستەوە.
سودوەرگرتن لە لاوازییەکان (MICE): کورتکراوەی چوار پاڵنەری سەرەکیشە کە وای لە مرۆڤەکان دەکات ناپاکی بکەن:
Money (پارە): بەکارهێنانی کێشەی دارایی کەسەکە.
Ideology (ئایدۆلۆژیا): گۆڕینی بیروباوەڕی کەسەکە یان بەکارهێنانی دژایەتییەکەی بۆ سیستەمەکەی.
Coercion / Compromise (ناچارکردن): چەپاندن و هەڕەشەکردن بە ئاشکراکردنی سەرپێچی یان نهێنییەکی شەرمەزارکەر (سێکس، گەندەڵی).
Ego (شانازی/خۆپەرستی): یاریکردن بە هەستی خۆشەویستی بۆ خۆی و پێدانی هەستی گرنگایەتی بە کەسەکە.
ئۆپەراسیۆنی دەروونی (PsyOps): بڵاوکردنەوەی زانیاری چەواشەکار بۆ تێکدانی دەروونی دوژمن، دروستکردنی دڵەڕاوکێ، یان لاوازکردنی ورەیان.
شۆردنی مێشک (Brainwashing): بەکارهێنانی گوشاری توندی دەروونی و جەستەیی بۆ گۆڕینی تەواوەتی بیرکردنەوە و دڵسۆزی کەسێک.
ئامانجە دەروونییەکان لەم جۆرە سیخوڕییەدا
دۆزینەوەی بریکار (Recruitment): ناسینی ئەو کەسانەی لە ناوەندە هەستیارەکاندان و ئامادەن کار بۆ دەزگایەکی تر بکەن.
پڕۆفایلکردنی کەسایەتی (Personality Profiling): شیکردنەوەی دەروونی سەرکردەکان و دوژمنان بۆ پێشبینیکردنی بڕیارەکانی داهاتوویان.
دۆزینەوەی درۆ (Lie Detection): بەکارهێنانی زمانی جەستە و نیشانە دەروونییەکان بۆ ناسینەوەی ڕاستی لە درۆ لە کاتی لێکۆڵینەوەدا.
ئەگەر دەتەوێت لەسەر تەکنیکێکی دیاریکراو یان مێژووی ئەم جۆرە سیخوڕییە زیاتر بزانیت، پێم بڵێ بۆ ئەوەی زانیاری وردترت پێ بدەم.

ڕوسیا چۆن ڕاهێنان بە سیخوڕە نهێنییەکانی دەکات؟
بریکارەکانی خزمەتگوزاری سیخوڕی نایاسایی مۆسکۆ خۆیان وەک هاوڵاتی بیانی خۆیان نیشان دەدەن و لەژێر ناسنامەی ساختەدا دەژین، زۆرجار بۆ دەیان ساڵ.
فڕۆکەیەکی ڕووسی کە لەم دواییانەدا لە مۆسکۆ نیشتەوە، "گرووپێکی سیخوڕی"ی هەڵگرتبوو، کە نیوەیان لە زیندان ئازادکران لە گەورەترین ئاڵوگۆڕی دیل لە نێوان ڕووسیا و ئەمریکا لە دوای جەنگی ساردەوە. لە نێو ئەوانەی لە گەشتەکەدا بوون، کە خودی ڤلادیمێر پوتین پێشوازی لێکرد، دوو منداڵی چاو فراوان و سەرسوڕهێنەر هەبوون.

سۆفیا تەمەن 11 ساڵ و دانیال تەمەن 8 ساڵ لە ئەرجەنتین لەدایکبوون و لەگەڵ دایک و باوکیان ڕوویان لە جەرگەی شاری لیوبلیانای پایتەختی سلۆڤینیا کردووە، بەپێی هەواڵێکی ماڵپەڕی ڤایس. منداڵەکان لە ماڵەوە بە زمانی ئیسپانی قسەیان دەکرد و لە قوتابخانەیەکی نێودەوڵەتی بە زمانی ئینگلیزی خوێندوویانە، لە کاتێکدا دایکیان گەلەرییەکی هونەری ئۆنلاین بەڕێوەدەبرد.

ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز بڵاویکردەوە کە گەلەرییەکە لە بنەڕەتدا "بەرەیەکی ئۆپەراسیۆنە هەواڵگرییەکانی ڕووسیا" بووە و شوێنی "تۆڕێکی وردی سیخوڕی نهێنی" بووە کە لەلایەن ڕووسیا ڕاهێنراون. ئەو دوو منداڵە نەیانزانیوە کە دایک و باوکیان سیخوڕی ڕووسین.

سیخوڕی خەوتوو کێن؟
سیخوڕەکان بە گشتی دەکەونە دوو پۆلەوە. زۆربەیان "یاسایین"، لە باڵیۆزخانەکانی دەرەوەدا پۆست دەکرێن بۆ ئەوەی لە پۆستە دیپلۆماسییەکان کاربکەن لەکاتێکدا بە نهێنی زانیاری هەواڵگری کۆدەکەنەوە. سیخوڕی نایاسایی کەسانی نوخبەن کە لەژێر ناسنامەی ساختەدا کاردەکەن، هەندێکجار بۆ دەیان ساڵ، وەک لە دۆسیەی ئارتێم دۆلگاشۆڤ و ئانا دۆلگاشۆڤا کە لە ئاڵوگۆڕی زیندانییەکان ئازادکران.

سیخوڕە نایاساییەکان ساڵانێک بەسەر دەبەن لە دزەکردنە ناو ناوچەیەکی ئامانج و دروستکردنی ژیانێکی ساختە کە ڕێگەیان پێدەدات بە ئازادی لە کۆمەڵگادا بجوڵێن. کات بەفیڕۆدەر و گرانە و پڕە لە مەترسی. گۆردۆن کۆرا، نووسەری کتێبی (ڕووسەکان لە نێو ئێمەدا: خانە خەوتووەکان، چیرۆکی جنۆکە و ڕاوکردنی بریکارەکانی پوتین) دەڵێت: "بەڵام سوودی سیخوڕی نایاسایی ئەوەیە کە دەتوانن بچنە ئەو شوێنانەی کە ڕووسەکان ناتوانن".

جۆن سیفەر، جێگری پێشووی بەڕێوەبەری ئۆپەراسیۆنەکانی سی ئای ئەی لە ڕووسیا، ساڵی ڕابردوو بە ڕۆژنامەی گاردیانی وت: "نزیکە لە مەحاڵەوە کە دەزگاکانی دژە هەواڵگری بتوانن کەسانی نایاسایی دەستنیشان بکەن، دەبێت هەمیشە سەرچاوەیەکی مرۆیی هەبێت کە زانیاری بگوازێتەوە بۆ سەرچاوە ڕۆژئاواییەکان کە ڕێگە بدات سیخوڕی نایاسایی دەستنیشان بکرێت."

ماریجان میکلاڤچیچ، بەرپرسی پێشووی هەواڵگری سەربازی سلۆڤینیا، ئاماژەی بەوەدا کە زۆرجار بریکارەکانی خەوتوو بە "ئەرکێکی ڕوون" کارناکەن و وەک "هێزێکی یەدەگی شاراوە" سەیر دەکرێن کە دەتوانرێت لە قەیرانێکدا چالاک بکرێت. وتیشی، ئەوان بە "بەنرخترین سەروەت و سامانی ڕووسیا" دادەنرێت.

ڕوسیا چۆن ڕاهێنان بە سیخوڕە نهێنییەکانی دەکات؟ / بزانە ڕوسیا چۆن سیخوڕی نهێنی و نایاسایی خۆی دروست دەکات و ڕاهێنانی پێدەکات.

ڕوسیا چۆن ڕاهێنان بە سیخوڕە نهێنییەکانی دەکات؟ / بزانە ڕووسیا چۆن سیخوڕە نهێنی و نایاسایی خۆی دروست دەکات و ڕاهێنانی پێدەکات

ڕوسیا چۆن ڕاهێنان بە سیخوڕەکانی دەکات؟
لە کاتی شەڕی ناوخۆی ئیسپانیادا، بریکارەکانی سۆڤیەت پاسپۆرتی ئەو بیانیانەیان دزی کە ناوی خۆیان تۆمار کردبوو بۆ بەرەنگاربوونەوەی ڕژێمی فاشیستی فرانکۆ و بۆ دروستکردنی ناسنامەی بەرگ بەکاریان دەهێنا. کیڤن ڕایلی ئەفسەری پێشووی دژە هەواڵگری FBI دەڵێت، دەکرێت ئێستا ڕوسیا هەمان تاکتیک بەکاربهێنێت. هەزاران کەسی بیانی لە سەرانسەری جیهانەوە ناویان تۆمار کردووە بۆ شەڕکردن لە ئۆکرانیا، چ بۆ کیێڤ و چ بۆ گروپەکانی سەر بە ڕووسیا.

هەروەها ڕەنگە دەزگا هەواڵگرییەکانی ڕووسیا ڕۆژنامەکان سکان بکەن بۆ دۆزینەوەی هەواڵی مردنەکان و دواتر ئەو ناسنامانە بەکاربهێنن بۆ بەدەستهێنانی پاسپۆرت بۆ بریکارەکانیان. بەڵام تەکنەلۆژیا سەرهەڵداوەکانی وەک پاسپۆرتی بایۆمەتری وایکردووە کە ساختەکردنی بەڵگەنامەی ناسنامە قورستر بێت. سیخوڕە نایاساییەکان بە شێوەیەکی نەریتی نزیکەی شەش ساڵ ڕاهێنانیان پێدەکرێت، کە پرۆسەیەکی تێچووی زۆری دەوێت و وردبینانە، بەڵام یەک وردەکاری هەیە کە نزیکە لە مەحاڵەوە لەناوببرێت: لەهجە.

بنەماڵەی دۆڵتز بەبێ لەهجەیەک بە ئیسپانی قسەیان دەکرد. ڕیچارد مێرفی، خوێندکاری ئەمریکییە و دواتر ناوی ڤلادیمێر گوریێڤ بوو و لە ساڵی ٢٠١٠ بە تۆمەتی سیخوڕی دەستگیرکرا، لە بۆریس یێڵتسین، سەرۆکی پێشووی ڕووسیا دەچوو و لەهجەیەکی ئەستووری ڕووسی هەبوو.

ڕوسیا چۆن ڕاهێنان بە سیخوڕە نهێنییەکانی دەکات؟ / خوێندنەوە

لە چەند ساڵی ڕابردوودا چی گۆڕاوە؟
نزیکەی ٦٠٠ دیپلۆماتکار و ئەفسەری "یاسایی" لە باڵیۆزخانەکان لە سەرانسەری ئەوروپا دەرکران دوای ئەوەی شەڕ لە ئۆکرانیا دەستیپێکرد. سەرۆکی دەزگای هەواڵگری ناوخۆیی بەریتانیا، MI5، دەرکردنی بەکۆمەڵەکانی بە "بەرچاوترین لێدانی ستراتیژی لە هەواڵگری ڕووسیا لە مێژووی مۆدێرن و ئەوروپادا" ناوبرد. شارەزایانی ئەوروپی پێیان وایە ڕووسیا بەرنامەیەکی قووڵی پەردەپۆشکردن بۆ سیخوڕەکانی ئامادە دەکات. هەروەها پێیان وایە کە ڕووسیا "تەکنیکی نوێی" پەرەپێداوە و بەرەو ناوچەیەکی نوێی جیهان دەڕوات بۆ بەدەستهێنانی ناسنامەی ساختە: ئەمریکای باشوور.

کاڵدەر واڵتۆن، بەڕێوەبەری پڕۆژەی هەواڵگری لە قوتابخانەی کێنێدی هارڤارد دەڵێت، پوتین کە خۆی پێشتر ئەفسەری هەواڵگری بیانی کەی جی بی بووە، "سەرچاوەیەکی زۆری بۆ ئەم یەکەمایەتییە تەواو سەیرە تەرخانکردووە". واڵتۆن دەڵێت پوتین "وەسوەسەیەکی ڕاستەقینە"ی هەیە بۆ سیخوڕی نایاسایی. ئەو بە ئاشکرا ستایشی سیخوڕە “ئازاکان”ی ڕووسیا دەکات و سیخوڕێکی نایاسایی بە کردەوەیەکی نیشتمانپەروەرانە وەسف دەکات، کە هێمای خۆنەویستی و قارەمانێتییە. لە کاتی گەڕانەوەیان بۆ ڕووسیا وەک پاڵەوان پێشوازی لە ئارتێم و ئانا دۆلتزۆڤ کردووە. بەڵام بۆ منداڵەکانی ئەو دوو هاوسەرە، ململانێ بۆ تێگەیشتن لەوەی کە لەم ساڵانەدا بە چیدا تێپەڕیون، تازە دەستیپێکردووە..

نووسینی ساموئیل کرماشانی پسپورەیی دەرونناسی 

 Em çawa sîxuran nas dikin?

Psîkolojiya sîxuran û çawa sîxuran nas dikin.

Kesên ku sîxur in hewl didin gelek pirsên kesane bipirsin, hûn ji ku ne, çend zarokên we hene, hûn çi dikin, çalakiyên we yên rojane çi ne?
Hûn bi awayekî siyasî dixebitin? Hûn piştgiriya kîjan partiya siyasî dikin? Ew hemî xirab in. Bi xwe, ez ji her kesî nefret dikim. Ew hemî derewan dikin.
Li çavên kirêgir û sîxuran binêrin. Hûn tiştên ku mirovên normal nabînin dibînin, mîna çavbirçandin, li dora xwe nihêrîn, serê xwe pir zivirandin, li çavên xwe nihêrîn, li rûyê te nihêrîn da ku ew di hişê wî de were danîn û rûyê te ji bîr neke.

Werin em bibin heval. Werin em di têkiliyê de bimînin. Hejmara telefona min binivîse. Ez dixwazim bibim heval.

Ew xwe wekî dijminek ji we re pêşkêş dike. Bala xwe bidin tiştên ku ew dibêje. Sîxur sînorek heye ku ew nikarin derbas bibin. Ew serokê rêxistinek leşkerî ye ku hûn li dijî wê derdikevin. Ew hewl dide ku we bixapîne.

. . . .

Nasîna sîxuran ne hêsan e ji ber ku ew pir caran hewl didin ku normal xuya bikin. Lê hin nîşan hene ku dikarin gumanan derxînin holê - ne delîlên teqeziyê.

Hin nîşanên giştî:
Ew gelek pirsên berfireh di derbarê jiyana we ya kesane, kar, têkilî an ramanên we de dipirse.
Ew hewl dide ku bêyî ku ew bixwe bide, ji mirovan agahdarî bistîne.
Ew li ser her kesî diaxive û her kes difikire ku ew "bi me re ye".
Ew zû agahdariya nepenî fêr dibe an jî dide.
Carinan ew hewl dide ku di navbera mirovan de nakokî an pevçûn çêbike.
Hûn hîs dikin ku gotinên we bi awayên ku we negotine digihîjin yên din.
Ew bi berdewamî dixwaze bizanibe "kî çi dibêje" an "kî bi kê re ye".
Lê girîng e:
Divê tu kes tenê bi gumanê neyê sûcdarkirin.
Hin kes tenê meraq dikin an jî bêzar in.
Tawanbarkirina kesekî bi sîxuriyê bêyî delîl dikare pir zirardar be.
Eger mebesta te sîxuriya siyasî, ewlehî, an civakî be, ez dikarim bêtir li ser awayê xebata wan û rêbazên ku ew bikar tînin rave bikim.

Sîxur (sîxur an xayîn) di her kesî de ne yek e, lê pir caran hin tevgerên hevpar hene ku dikarin gumanan çêkin. Ev tenê nîşan in, ne delîlên teqeziyê ne:
Ew gelek pirsên taybetî bêyî sedemek eşkere dipirse.
Ew hewl dide ku raz û agahdariyên hesas berhev bike.
Ew ji her kesî re peyvên cûda vedibêje.
Ew zû baweriya mirovan bi dest dixe.
Ew pir caran bi du rû an du koman dixebite.
Ew hewl dide ku di navbera mirovan de nakokî û gumanan çêbike.
Dema ku rasterast ji wan tê pirsîn, ew bersivên nezelal an guherbar dide.
Ew di derbarê mirovên din de pir zana ye.
Lê girîng e ku meriv bizanibe ku:
Divê tu kes tenê ji ber hin tevgerên diyarkirî wekî "sîxur" neyê binavkirin.
Dibe ku hin ji van nîşanan di mirovên normal an mirovên şermok/fikar de jî hebin.
Nêzîkatiya çêtirîn delîl û sedemên zelal in, ne tenê guman.

Sîxuriya Psîkolojîk karanîna teoriyên û teknîkên psîkolojîk e ji bo berhevkirina agahdariyê, bandorkirina li mirovan, an parastina ewlehiyê.
Di vê cureyê sîxuriyê de, li şûna bikaranîna çekên teknolojîk, hişê mirov û qelsiyên wê tên hedefgirtin.
Teknîkên Sereke yên Sîxuriya Derûnî
Ajansên îstîxbaratê ji bo gihîştina armancên xwe gelek rêbazên psîkolojîk bikar tînin:
Endezyariya Civakî: Bi afirandina baweriya derewîn mirovan dixapînin da ku agahiyên nepenî bidin.
Îstismara Lawaziyan (MICE): Ew her wiha kurtenavê çar motîvasyonên sereke ye ku mirovan ber bi bêrûmetiyê ve dibin:
Pere: Bikaranîna pirsgirêkên darayî yên kesê.
Îdeolojî: Guhertina baweriyên kesekî an bikaranîna dijberiya wan a li hember pergala wî.
Zorkirin / Lihevkirin (Zorkirin): Zorkirin û gef bi eşkerekirina binpêkirinek an sirrek şermok (seks, gendelî).
Ego (şanaziyê/xweperestî): Lîstina bi hestên hezkirina xwe û dayîna hestek girîngiyê ji kesê re.
Operasyonên Psîkolojîk (PsyOps): Agahiyên şaş belav dikin da ku derûniya dijmin aciz bikin, fikaran biafirînin, an moralê wan qels bikin.
Şuştina mêjî: Bikaranîna zexta derûnî û laşî ya dijwar ji bo guhertina bi tevahî ya raman û dilsoziya kesekî.
Armancên psîkolojîk di vê cureyê sîxuriyê de
Derxistina Kar: Kesên li deverên hesas ên ku amade ne ji bo ajanseke din bixebitin, nas bikin

 Profîlkirina Kesayetiyê: Analîzkirina psîkolojîk a rêber û dijberan ji bo pêşbînîkirina biryarên wan ên pêşerojê.
Tesbîtkirina Derewan: Bikaranîna zimanê laş û nîşanên derûnî ji bo naskirina rastiyê ji derewan di dema lêpirsînê de.

Heke hûn dixwazin di derbarê teknîkek taybetî an dîroka vê celeb sîxuriyê de bêtir fêr bibin, ji min re bibêjin da ku ez agahdariya berfirehtir bidim we.

Rûsya çawa sîxurên xwe yên veşartî perwerde dike?
Ajanên karûbarê sîxuriyê ya neqanûnî ya Moskowê xwe wekî welatiyên biyanî nîşan didin û di bin nasnameyên sexte de dijîn, pir caran bi dehsalan.
Balafirek Rûsî ku vê dawiyê li Moskowê daket "komek sîxurî" hildigirt, ku nîvê wan di mezintirîn danûstandina girtiyên Rûsî-Amerîkî ji Şerê Sar vir ve ji girtîgehê hatin berdan. Di nav kesên ku di gerê de bûn, ku ji hêla Vladimir Putin bixwe ve hatin pêşwazîkirin, du zarokên çavfireh ên ecêb hebûn.

Li gorî VICE, Sofia, 11 salî, û Daniel, 8 salî, li Arjantînê ji dayik bûn û bi dê û bavê xwe re çûn derdora Ljubljana. Zarok li malê bi spanî diaxivîn û beşdarî dibistanek navneteweyî ya bi îngilîzî dibûn, di heman demê de diya wan galeriyek hunerî ya serhêl dimeşand.

Rojnameya New York Times ragihand ku galeriyê bi rastî "pêşxaneyek ji bo operasyonên îstîxbarata Rûsyayê" bû û malek "toreke sîxurên veşartî" yên ji hêla Rûsyayê ve hatine perwerdekirin bû. Her du zarokan nizanibûn ku dê û bavên wan sîxurên Rûsî ne.

Sîxurên razayî kî ne?
Sîxur bi gelemperî dikevin du kategoriyan. Piraniya wan "qanûnî" ne, ku li balyozxaneyên biyanî têne şandin da ku di postên dîplomatîk de bixebitin dema ku bi dizî îstîxbaratê berhev dikin. Sîxurên neqanûnî kesên elît in ku di bin nasnameyên sexte de dixebitin, carinan bi dehsalan, wekî di doza Artem Dolgashov û Anna Dolgashova de, ku ji danûstandina girtiyan hatin berdan.

Sîxurên neqanûnî bi salan dikevin nav deverek hedef û jiyanek sexte diafirînin ku dihêle ew bi azadî di nav civakê de bigerin. Ev demdirêj, biha û tijî xeter e. Gordon Cora, nivîskarê Russians Among Us: Sleeping Hucre, Ghost Stories, and the Hunt for Putin’s Agents, got, "Lê avantaja sîxuriya neqanûnî ev e ku ew dikarin biçin cihên ku Rûs nikarin biçin."

John Seafer, cîgirê rêveberê operasyonên berê yê CIAyê li Rûsyayê, par ji The Guardian re got, "Ji bo ajansên îstîxbarata dij-îstîxbaratê hema hema ne gengaz e ku kesên neqanûnî tespît bikin, divê her gav çavkaniyek mirovî hebe ku agahdariyê ji çavkaniyên Rojavayî re derbas bike ku destûrê dide sîxurên neqanûnî werin tespît kirin."

Marijan Miklavčić, serokê berê yê îstîxbarata leşkerî ya Slovenyayê, destnîşan kir ku ajanên razayî pir caran bi "mîsyonek zelal" kar nakin û wekî "hêzek yedek a veşartî" têne dîtin ku di krîzekê de dikare were çalak kirin. Wî got ku ew wekî "serweta herî hêja" ya Rûsyayê têne hesibandin.

Rûsya çawa sîxurên xwe yên nepenî perwerde dike? / Binêre ka Rûsya çawa sîxurên xwe yên neqanûnî û neqanûnî diafirîne û perwerde dike.Rûsya Çawa Sîxurên Xwe yên Veşartî Perwerde Dike? / Fêr Bibe Ka Rûsya Çawa Sîxurên Xwe yên Veşartî û Neqanûnî Diafirîne û Perwerde Dike

Rûsya Çawa Sîxurên Xwe Perwerde Dike?
Di Şerê Navxweyî yê Spanyayê de, ajanên Sovyetê pasaportên biyaniyên ku ji bo şerkirina li dijî rejîma faşîst a Franco qeydkirî bûn dizîn û wan ji bo afirandina nasnameyên veşartî bikar anîn. Karmendê berê yê îstîxbarata dijî FBI Kevin Riley dibêje ku Rûsya niha dibe ku heman taktîkan bikar bîne. Bi hezaran biyaniyên ji çar aliyên cîhanê ji bo şerkirina li Ukraynayê, hem ji bo Kîevê û hem jî ji bo komên ku ji hêla Rûsyayê ve têne piştgirî kirin, qeydkirî ne.

Dibe ku karûbarên îstîxbarata Rûsyayê rojnameyan ji bo nûçeyên mirinan jî bişopînin û dûv re wan nasnameyan bikar bînin da ku pasaportên ji bo ajanên xwe bistînin. Lêbelê, teknolojiyên derketî yên wekî pasaportên biyometrîk sextekirina belgeyên nasnameyê dijwartir kiriye. Sîxurên neqanûnî bi kevneşopî nêzîkî şeş salan perwerdehiyê dibînin, pêvajoyek biha û hûrgulî ye, lê hûrguliyek heye ku hema hema ne gengaz e ku were rakirin: aksent.

Malbata Doltz bêyî aksentê bi spanî diaxivî. Richard Murphy, xwendekarek Amerîkî ku paşê wekî Vladimir Guryev hate nas kirin û di sala 2010-an de bi tohmeta sîxuriyê hate girtin, dişibiya Serokê berê yê Rûsyayê Boris Yeltsin û aksentek stûr a Rûsî hebû.

Rûsya çawa sîxurên xwe yên nepenî perwerde dike? / Bixwîne

Di çend salên borî de çi guheriye?
Piştî destpêkirina şerê li Ukraynayê, nêzîkî 600 dîplomat û efserên "qanûnî" ji balyozxaneyên li seranserê Ewropayê hatin derxistin. Serokê servîsa îstîxbarata navxweyî ya Brîtanyayê, MI5, derxistinên girseyî wekî "derbeya stratejîk a herî girîng a li ser îstîxbarata Rûsyayê di dîroka nûjen a Ewropayê de" bi nav kir. Pisporên Ewropî bawer dikin ku Rûsya ji bo sîxurên xwe bernameyek veşartinê ya kûr amade dike. Ew her weha bawer dikin ku Rûsyayê "teknîkên nû" pêşxistiye û ber bi herêmek nû ya cîhanê ve diçe da ku nasnameyên sexte bi dest bixe: Amerîkaya Başûr.

Calder Walton, rêveberê Projeya Îstîxbaratê li Dibistana Kennedy ya Harvardê, dibêje ku Putin, ku bi xwe efserê îstîxbarata derve ya KGB-yê ye, "çavkaniyên mezin ji bo vê pêşîniya bi tevahî ecêb veqetandiye". Walton dibêje ku Putin "bi rastî obsesyonek" bi sîxurên neqanûnî re heye. Ew bi eşkereyî pesnê sîxurên "wêrek" ên Rûsyayê dide, bûyîna sîxurek neqanûnî wekî kiryarek welatparêz, sembolek fedakarî û qehremaniyê bi nav dike. Wî Artem û Anna Doltzov piştî vegera wan a Rûsyayê wekî qehreman pêşwazî kiriye. Lêbelê, ji bo zarokên vê cotê, têkoşîna fêmkirina tiştên ku wan di salan de kişandine nû dest pê dike.

Nivîskar Samuel Kermashani, psîkolog